ପ୍ରସ୍ତାବନା
ସ୍ମାର୍ଟ ଗ୍ରାମ ହେଉଛି ଏକ ଆଧୁନିକ ଗ୍ରାମ, ଯେଉଁଠାରେ ବିଜ୍ଞାନ, ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା, ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ବଳର ସୁବିନିଯୋଗ ମାଧ୍ୟମରେ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ଜୀବନଧାରଣର ମାନ ଉନ୍ନତ କରାଯାଏ । ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଏକ ସ୍ୱଚ୍ଛ, ସବୁଜ, ସୁସ୍ଥ ଓ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ଗ୍ରାମର ପରିକଳ୍ପନା କରିବା ।
ଏହି ମଡେଲ୍ରେ ସୌରଶକ୍ତି, ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ, ଆବର୍ଜନା ପରିଚାଳନା, ଡିଜିଟାଲ୍ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ଭଳି ବ୍ୟବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଯାଇଛି ।
ପ୍ରକଳ୍ପର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ
ଅକ୍ଷୟ ବା ଅଣପାରମ୍ପରିକ ଶକ୍ତିର ବ୍ୟବହାର, ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ, ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା, ସ୍ୱଚ୍ଛତା, ଡିଜିଟାଲ୍ ଶିକ୍ଷା ଓ ସୁଲଭ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ମାଧ୍ୟମରେ ଏକ ଆଧୁନିକ ଓ ସ୍ଥାୟୀ ଗ୍ରାମର ରୂପରେଖା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ।
ପ୍ରକଳ୍ପର ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଓ କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରଣାଳୀ
୧. ଛାତ ଉପରେ ସୌରଶକ୍ତି ବ୍ୟବସ୍ଥା
ଘରର ଛାତ ଉପରେ ସୌର ପ୍ୟାନେଲ୍ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଏ । ଏହା ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣକୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତିରେ ପରିଣତ କରେ। ଏହି ଶକ୍ତି ଘରର ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଆଲୋକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରେ । ଏହା ପାରମ୍ପରିକ ଶକ୍ତି ଉତ୍ସ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା କମାଇ ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ ହ୍ରାସ କରେ ।
୨. ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ରାସ୍ତା ଆଲୋକ ବ୍ୟବସ୍ଥା
ଗ୍ରାମର ରାସ୍ତାଗୁଡ଼ିକରେ LDR (Light Dependent Resistor) ସେନ୍ସର ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଷ୍ଟ୍ରିଟ୍ ଲାଇଟ୍ ଲଗାଯାଇଛି । ଅନ୍ଧାର ହେଲେ ଆଲୋକ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବେ ଜଳେ ଏବଂ ସକାଳେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଆଲୋକ ହେଲେ ନିଜେ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ। ଏହା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସଞ୍ଚୟ କରେ ।
୩. ସ୍ମାର୍ଟ ଆବର୍ଜନା ପରିଚାଳନା
ଗ୍ରାମର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଡଷ୍ଟବିନ୍ ରଖାଯାଇଛି । ଏକ ସୌରଶକ୍ତିଚାଳିତ ଆବର୍ଜନା ସଂଗ୍ରହକାରୀ ଗାଡ଼ି ଡଷ୍ଟବିନ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ଖାଲି କରି ଆବର୍ଜନାକୁ ଉପଯୁକ୍ତ ସଂଗ୍ରହ କିମ୍ବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ସ୍ଥାନକୁ ନେଇଯାଏ । ଏହା ଗ୍ରାମକୁ ସଫା ରଖିବା ସହ ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ କମାଇଥାଏ ।
୪. ଛାତ ଉପର ବର୍ଷାଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ
ଘରର ଛାତ ଉପରେ ପଡ଼ୁଥିବା ବର୍ଷାଜଳକୁ ପାଇପ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ସଂଗ୍ରହ କରି ଟାଙ୍କିରେ ରଖାଯାଏ କିମ୍ବା ଭୂତଳ ଜଳ ପୁନର୍ଭରଣ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଏହି ଜଳକୁ ବଗିଚାରେ ପାଣି ଦେବା, ସଫାସୁତରା କାମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଯୁକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରିହେବ । ଏହା ଜଳର ଅପଚୟ ରୋକେ ।
୫. ଛାତ ଉପରେ ରୋଷେଇ ବଗିଚା
ଘରର ଛାତ ଉପରେ ଉପଲବ୍ଧ ସ୍ଥାନର ସୁବିନିଯୋଗ କରି ବିଭିନ୍ନ ପନିପରିବା ଓ ଉପଯୋଗୀ ଗଛ ଲଗାଯାଏ । ଏହା ତାଜା ପନିପରିବା ଯୋଗାଇବା ସହିତ ସବୁଜ ପରିବେଶ ଓ ସୁସ୍ଥ ଖାଦ୍ୟାଭ୍ୟାସକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରେ ।
୬. ସାମୁଦାୟିକ ଭବନ
ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ସଭା, ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ଉତ୍ସବ, ଶିକ୍ଷାମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ସଚେତନତା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପାଇଁ ଏକ ସାମୁଦାୟିକ ଭବନ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି । ଏହା ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକତା ଓ ସହଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି କରେ ।
୭. ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ ସୁବିଧା ସହ ଛୋଟ ଡାକ୍ତରଖାନା
ଗ୍ରାମରେ ଏକ ଛୋଟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକେନ୍ଦ୍ର ରହିଛି । ଏଠାରେ ପ୍ରାଥମିକ ଚିକିତ୍ସା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା ଓ ଆବଶ୍ୟକ ଔଷଧ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଇପାରେ । ଜରୁରୀ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ ରୋଗୀଙ୍କୁ ବଡ଼ ଡାକ୍ତରଖାନାକୁ ନେବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।
୮. ଡିଜିଟାଲ୍ ବିଦ୍ୟାଳୟ
ଗ୍ରାମର ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ କମ୍ପ୍ୟୁଟର, ଡିଜିଟାଲ୍ ଶିକ୍ଷା ସାମଗ୍ରୀ ଓ ଦୃଶ୍ୟ-ଶ୍ରାବ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହିତ ଏକ ଡିଜିଟାଲ୍ ବିଦ୍ୟାଳୟ ରହିଛି । ଏହା ପାଠପଢ଼ାକୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ କରିବା ସହିତ ପିଲାମାନଙ୍କର କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଓ ଡିଜିଟାଲ୍ ଜ୍ଞାନ ବୃଦ୍ଧି କରେ ।
ସ୍ମାର୍ଟ ଗ୍ରାମର ଉପକାରିତା
- ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତିର ବ୍ୟବହାର ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସଞ୍ଚୟ ।
- ଆବର୍ଜନାର ସଠିକ୍ ପରିଚାଳନା ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱଚ୍ଛ ପରିବେଶ ।
- ବର୍ଷାଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ଜଳର ସୁବିନିଯୋଗ ।
- ତାଜା ପନିପରିବା ଉତ୍ପାଦନ ଓ ସବୁଜ ପରିବେଶ ।
- ଶିକ୍ଷା ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବାରେ ଉନ୍ନତି ।
- ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକତା ଓ ସାମାଜିକ ବିକାଶ ।
- ବିଜ୍ଞାନମନସ୍କତା ଓ ପରିବେଶ ସଚେତନତାର ବୃଦ୍ଧି ।
ଉପସଂହାର
ସ୍ମାର୍ଟ ଗ୍ରାମ ପ୍ରକଳ୍ପ ଦର୍ଶାଏ ଯେ ବିଜ୍ଞାନ, ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା, ପରିବେଶ ସଚେତନତା ଓ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ସହଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରାମଜୀବନରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିହେବ । ସୌରଶକ୍ତି, ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଆଲୋକ, ଆବର୍ଜନା ପରିଚାଳନା, ବର୍ଷାଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ, ଛାତ ବଗିଚା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ଓ ଡିଜିଟାଲ୍ ଶିକ୍ଷା ମିଶି ଏକ ସ୍ୱଚ୍ଛ, ସୁସ୍ଥ ଓ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ଗ୍ରାମ ଗଢ଼ିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।
ସ୍ମାର୍ଟ ଗ୍ରାମ କେବଳ ଆଧୁନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଥିବା ଗ୍ରାମ ନୁହେଁ; ଏହା ଏପରି ଏକ ଗ୍ରାମ, ଯେଉଁଠାରେ ସମ୍ବଳର ସଠିକ୍ ବ୍ୟବହାର ହୁଏ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲୋକ ଉନ୍ନତ ଜୀବନଯାପନର ସୁଯୋଗ ପାଆନ୍ତି ।
ପ୍ରକଳ୍ପର ମୂଳମନ୍ତ୍ର: “ସ୍ମାର୍ଟ ପ୍ରଯୁକ୍ତି, ସବୁଜ ପରିବେଶ, ଉନ୍ନତ ଗ୍ରାମ ।”
Designer:
Er. Anil Kumar Prusty
WhatsApp: +91 9861004895